Các giai đoạn phát triển của xương

Nubest Việt Nam
22/06/2020

Chiều cao tăng lên là nhờ sự dài ra của xương. Vậy, các bạn có bao giờ thắc mắc về sự hình thành và phát triển của xương diễn ra như thế nào không? Cùng giải đáp những vấn đề về xương trong bài viết sau đây nhé.

Cơ thể người gồm 206 xương hợp thành. Hệ thống xương này chính là các đòn bẩy giúp cơ bắp co giãn, cử động, đồng thời xương cũng bảo vệ cơ các cơ quan trong cơ thể như hệ hô hấp, tiêu hóa, ngực, bụng, đầu. Xương hình thành ngay từ giai đoạn bào thai và phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ dậy thì. Sự phát triển của xương cũng chính là nòng cốt quan trọng giúp chúng ta tăng chiều cao lên nhanh chóng.

Các giai đoạn phát triển của xương

Xương hình thành và phát triển thông qua các giai đoạn sau đây

Giai đoạn hình thành - trong bào thai

Ngay từ trong bụng mẹ, hệ xương đã bắt đầu phát triển và trải qua 3 giai đoạn: màng, sụn và xương. Khung xương màng đã hình thành từ tháng đầu tiên của thai kỳ và dần dần chuyển hóa thành sụn ở đầu tháng thứ 2, biến thành xương và cuối tháng thứ 2.

Ở thời điểm này, thai nhi cũng bắt đầu xuất hiện 1 số loại xương gồm xương đòn, xương sống, nền tảng của hệ thần kinh là ống thần kinh , hộp sọ cũng dần dần hình thành. Phôi thai mọc ra các chồi, chính là nguồn gốc của 2 tay và 2 chân sau này được hình thành vào khoảng tuần thứ 6.

giai đoạn thai bào

Giai đoạn thai bào

Sự phát triển hệ xương diễn ra mạnh mẽ nhất ở tháng thứ 5 và thứ 6 của thai kỳ. Các xương hấp thụ Canxi và các khoáng chất khác, tăng nhanh về khối lượng và kích thước. Thai nhi lúc này đã có thể ngọ nguậy chân tay.

Tuy nhiên, xương của thai nhi lúc này vẫn ở trạng thái sụn. Từ tháng thứ 7 trở đi, thai nhi tập trung vào việc biến đổi xương thành sụn, phát triển cơ bắp và tích lũy mỡ khắp cơ thể để bảo vệ thai nhi. Đến tháng thứ 9, cấu trúc xương đã tương đối hoàn thiện nhưng vẫn còn rất mềm, điều này giúp thai nhi dễ dàng vặn mình qua kênh sinh và ra đời.

Giai đoạn phát triển

Trẻ sơ sinh sau khi ra đời, nhờ quá trình cốt hóa sụn đầu các xương dài sẽ giúp cho xương dài ra, cơ thể tăng trưởng về chiều cao cũng như cân nặng. Ở giai đoạn phát triển, quá trình tạo xương mới diễn ra mạnh mẽ hơn quá trình phá hủy xương, xương tăng trưởng nhanh cả về chiều dài, chiều ngang và kéo dài đến khoảng năm 25 tuổi.

Kích thước và khối lượng của xương phát triển đến một giới hạn nhất định, không thể tăng trưởng được nữa, mức này gọi là khối lượng xương đỉnh. Chỉ số này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe xương. Tăng khối lượng xương đỉnh thêm 10% có thể giảm đến 50% nguy cơ loãng xương, gãy xương.

Trong giai đoạn phát triển (dưới 25 tuổi), chúng ta cần chú ý bổ sung dinh dưỡng khoa học, cung cấp đủ khoáng chất, vitamin để xương tăng trưởng thuận lợi, chiều cao phát triển tốt. Ngoài ra cũng nên vận động thể dục thể thao thường xuyên nhằm thúc đẩy quá trình khoáng hóa và mô hình hóa xương khớp, tăng mật độ xương, xương chắc khỏe và dẻo dai hơn.

Giai đoạn cân bằng

Trong khoảng từ 25 – 35 tuổi, hệ xương sẽ ở giai đoạn cân bằng, quá trình tạo xương và phá hủy xương ở ngưỡng bằng nhau. Xương không dài ra nhưng vẫn chưa xảy ra tình trạng mất xương.

Giai đoạn mất xương

Bước qua tuổi 35, quá trình phá hủy xương sẽ chiếm ưu thế, từ 35 – 40 tuổi, mỗi năm khối lượng xương sẽ sụt giảm khoảng 0,1 – 0,5%. Đây được xem là thời kỳ mất xương chậm.

Khi phụ nữ bước vào thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh, lượng hormone estrogen suy giảm mạnh mẽ khiến quá trình mất xương diễn ra nhanh hơn. Mỗi năm, phụ nữ sẽ mất đi khoảng 1 – 3% khối lượng xương.

Quá trình mất xương của nam giới cũng bắt đầu diễn ra từ khoảng năm 40 tuổi nhưng với tốc độ chậm hơn nữ giới. Từ sau 65 tuổi, quá trình mất xương của nam giới bắt đầu diễn ra mạnh mẽ.

Giai đoạn lão hóa

 Xương cũng giống như nhiều hệ cơ quan khác trong cơ thể, sẽ bị lão hóa khi đến một độ tuổi nhất định. Biểu hiện của lão hóa xương là các cơn đau nhức thường xuyên, xương giòn và dễ gãy, loãng xương do khối lượng Canxi mất đi ngày càng nhiều. Người cao tuổi bị lão hóa xương khớp gặp khó khăn trong việc đi lại, phải nằm, ngồi 1 chỗ, khả năng vận động bị hạn chế.

Sự cốt hóa xương là gì

Cốt hóa xương là quá trình biến đổi từ mô liên kết thường thành mô liên kết rắn đặc của xương. Chính sự cốt hóa xương này giúp xương dài ra và chiều cao tăng trưởng.

Cấu tạo của xương

Cấu tạo của xương

Cốt hóa có 2 hiện tượng đối nghịch nhưng diễn ra song song với nhau là phá hủy hương do hủy cốt bào và tái tạo xương do quá trình tạo cốt bào. Mặt khác, cốt hóa xương có 2 giai đoạn nối tiếp nhau: Cốt hóa nguyên phát (xây dựng xương), cốt hóa thứ phát (sửa chữa xương).

Cốt hóa xương được phân thành 2 loại:

Cốt hóa trực tiếp

Hay còn được gọi là cốt hóa màng, chất căn bản của mô liên kết sẽ ngấm Canxi để biến thành xương. Xương được hình thành sau quá trình cốt hóa màng được gọi là các xương màng.

Cốt hóa nguyên phát

Bắt đầu diễn ra trong thời kỳ bào thai. Xương ban đầu sẽ có dạng là một màng liên kết gồm tế bào trung tâm mô và sợi tạo keo, có các trung tâm cốt hóa. Tại phần trung tâm cốt hóa này, sợi tạo keo sẽ bắt đầu nhiều lên và đẩy trung mô ra xa hơn.

Tế bào trung mô lúc này sẽ dần dần hình thành tạo cốt bào. Màng xương sẽ chuyển hóa thành mô dạng xương gồm chất căn bản, sợi và tạo cốt bào. Màng xương sẽ ngấm vôi để tạo nên tế bào xương. Bắt đầu từ trung tâm cốt hóa, các bè xương sẽ phát triển, tỏa nhanh ra mọi hướng thành một mạng xương, mô dạng xương trở thành mô xương.

Mô xương này phát triển theo chiều dài, chiều dày, chiều rộng, mặt ngoài sẽ trở thành màng xương. Ở mặt trong xương, màng xương được xếp chồng lên nhau theo hình các lá, lá sâu nhất là lá xuất hiện đầu tiên.

Cốt hóa thứ phát

Khi mới sinh ra, xương vòm sọ mà một mô xương đặc thống nhất. Sau đó, lớp giữa của vòm sọ sẽ bị phá hủy để tạo thành những ngăn nhỏ chứa tủy tạo huyết và hình thành nên xương havers xốp, bọc trong 2 bản xương.

Cốt hóa qua sụn

Mô liên kết ngấm cartilagen thành sụn, sụn này sẽ chuyển hóa để biến thành xương.

Cốt hóa qua sụn

Cốt hoá nguyên phát

+ Ở thân xương: Bắt đầu ở thời kỳ phôi thai, xương lúc này chính là mô sụn được bao bọc bởi màng sụn. Màng sụn sẽ dần dần biến đổi thành màng xương, trừ 2 đầu. Các mạch máu mang theo mô liên kết đến thân.

Mô liên kết có nhiệm vụ chuyển đổi sụn thành tuỷ xương. Mạch máu 2 đầu thân xương thu hẹp sụn, nới rộng phần tuỷ. Ở giữa đầu và thân xương chính là vùng cốt hóa, sụn ở vùng này sẽ trở thành xương, còn màng xương tiếp tục dày lên.

+ Ở đầu xương: Các mạch máu sẽ biến đổi ổ sụn thành tuỷ xương. Phần sụn bao quanh tuỷ thấm Canxi thành xương. Giữa các đầu xương còn lại 1 phần băng sụn (được gọi là sụn tiếp hợp). Sự biến mất của băng sụn này chính là dấu hiệu thông báo quá trình cốt hóa xương đã hoàn thành.

Cốt hoá thứ phát

+ Thân xương cốt hóa sẽ tạo nên hệ xương havers. Màng xương có nhiệm vụ tạo thành các lá xương ở mặt ngoài. Từ tủy, các mạch máu mang theo huỷ cốt bào sẽ đục nhiều nhiều đường hầm dọc theo thân xương, các đường hầm này được thông với nhau.

Bên cạnh đó, tạo cốt bào sẽ sắp xếp các lá xương đồng tâm nhằm làm hẹp lòng đường hầm lại thành các ống havers. Thân xương được cấu thành từ các ống havers đặc. Xen kẽ giữa hệ thống xương havers chính là hệ thống ống havers cũ và đã bị huỷ một phần được gọi là hệ thống havers trung gian.

+ Ở đầu xương, tạo cốt ở các hốc xương trong sụn sẽ dần biến đổi các vách xương thành xương havers xốp.

Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của xương

Xương phát triển nhanh hay chậm, có chắc khỏe hay không chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố:

Dinh dưỡng

Chế độ ăn uống hằng ngày sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của xương. Nếu thường xuyên ăn nhiều các thực phẩm chứa các dưỡng chất có lợi cho sự phát triển của xương như: Canxi, Collagen type II, vitamin D, magie, Kali… thì xương sẽ dài ra nhanh, chắc khỏe, thúc đẩy chiều cao tăng lên nhanh chóng.

Ngược lại, nếu thường xuyên bỏ bữa, ăn những thực phẩm nghèo dinh dưỡng hoặc cản trở sự phát triển của xương, xương sẽ yếu, nhỏ, dễ gãy hơn, chiều cao khó phát triển tối đa.

Yếu tố dinh dưỡng ảnh hướng đến phát triển của xương

Yếu tố dinh dưỡng ảnh hướng đến phát triển của xương

Do đó, muốn chiều cao tăng nhanh, chúng ta nên tăng cường các thực phẩm có lợi cho chiều cao vào thực đơn dinh dưỡng hằng ngày của mình, bao gồm: Cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá mòi, tôm, cua, mực, ốc, cải bó xôi, bông cải xanh, cà rốt, thịt gà, sữa tươi, sữa chua….

Đồng thời kiểm soát tối đa thói quen ăn các thực phẩm ảnh hưởng xấu đến chiều cao như: Thức ăn nhanh, nước ngọt có ga, cà phê, rượu, bia, nước ngọt đóng chai, thực phẩm nhiều muối, bánh kẹo ngọt….

Vận động

Khi tập luyện thể thao, vận động, xương sẽ chịu sự tác động của các lực: lực kéo, lực ép và lực trượt do ma sát. Các lực này đều sẽ tác động đến sự hình thành và phát triển của xương. Vận động thường xuyên, hợp lý sẽ kích thích xương dài ra nhanh, đồng thời cải thiện mật độ xương hiệu quả.

Vận động thường xuyên giúp xương phát triển tốt

Vận động thường xuyên giúp xương phát triển tốt hơn

Những bộ môn vận động giúp xương phát triển nhanh phải kể đến: Bơi, bóng rổ, bóng chuyền, cầu lông, chạy bộ, nhảy dây....Tập luyện thể dục thể thao ít nhất 1 tiếng mỗi ngày sẽ giúp tăng cường quá trình trao đổi chất, lưu thông khí huyết hiệu quả, đồng thời giúp xương phát triển hiệu quả, hệ xương khớp chắc khỏe, dẻo dai, hỗ trợ chiều cao tăng trưởng tối đa.

Quá trình phát triển

Sự phát triển của xương ở từng độ tuổi sẽ khác nhau. Xương của người trẻ tuổi có quá trình tái tạo mạnh mẽ hơn quá trình phá hủy, lượng chất hữu cơ sẽ lớn hơn chất vô cơ, chỉ khi gặp va chạm, chấn thương thì xương mới bị gãy, hồi phục nhanh chóng. Ngược lại, sự gãy xương ở người lớn tuổi có thể do bệnh lý nên mất nhiều thời gian để hồi phục.

Thời kỳ dậy thì, xương phát triển khá nhanh, quá trình tích lũy khoáng chất trong xương cũng diễn ra mạnh mẽ. Nếu có kế hoạch chăm sóc khoa học vào thời kỳ này, trẻ sẽ có được hệ xương khớp chắc khỏe, dẻo dai, chiều cao tốt.

Sau dậy thì, xương phát triển khá chậm và dừng hẳn vào khoảng năm 25 tuổi. Lúc này, xương chủ yếu phát triển bề dày và tích lũy, quá trình tái tạo và phá hủy xương ở trạng thái cân bằng. Sau đó, khi tuổi càng cao thì sự cân bằng này sẽ biến mất, xương yếu dần và bước vào giai đoạn lão hóa.

Quá trình phát triển của xương theo từng giai đoạn cụ thể

Nắm được quá trình hình thành và phát triển của xương giúp chúng ta xây dựng được kế hoạch chăm sóc và bảo vệ hệ xương khớp khỏe mạnh, hỗ trợ cải thiện chiều cao nhanh chóng, hiệu quả. Một hệ xương khớp chắc khỏe sẽ giúp chúng ta thoải mái vận động, tự tin hơn với chiều cao nổi bật và gặt hái được nhiều thành công trong cuộc sống.

Tin tức liên quan
Cam kết chính hãng
cam ket
NuBest Vietnam (Công ty TNHH NuBest) tự hào là đại diện nhập khẩu chính thức các sản phẩm của NuBest Inc Hoa Kỳ - đơn vị sở hữu và phân phối các sản phẩm chăm sóc sức khỏe trên Toàn Cầu có trụ sở tại Mỹ. Với mục tiêu mang đến người tiêu dùng Việt những sản phẩm chăm sóc sức khỏe chất lượng, an toàn, hiệu quả với chi phí hợp lý nhất. NuBest Vietnam đã tích cực chọn lọc những sản phẩm thiên nhiên, từ nguồn nguyên liệu sạch, an toàn, phù hợp nhất mang đến cho người tiêu dùng. Tất cả các sản phẩm của NuBest Inc đều được sản xuất trên hệ thống dây chuyền hiện đại, đạt các tiêu chuẩn chất lượng sản xuất Quốc tế như: cGMP, HACCP, đạt chứng nhận Organic bởi Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA). Đặc biệt tất các sản phẩm được phân phối tại Việt Nam đều được FDA Hoa Kỳ (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) cấp phép lưu hành tự do tại Mỹ và đều được Bộ Y tế tại Việt Nam cấp giấy xác nhận công bố lưu hành trên toàn quốc.