thuc pham tang chieu cao nubest tall cua my
dien thoai goi lai
Để lại số điện thoại, chúng tôi sẽ gọi lại ngay!

Tăng chiều cao sau tuổi 18: Nhiệm vụ “bất khả thi”?

16:22 29/10/2019
Nhiều người trưởng thành không hài lòng với chiều cao của mình. Nhưng phải làm sao để tăng chiều cao? Nếu bạn cũng đang có những thắc mắc như vậy, đừng quá lo lắng. Vì chế độ dinh dưỡng tốt hoặc những bài tập đặc biệt có thể giúp bạn tăng chiều cao khi trưởng thành. Bài viết này thảo luận về vấn đề có thể tăng chiều cao sau tuổi 18 hay không?

Yếu tố nào quyết định chiều cao của bạn?

Trước khi bàn luận về chiều cao của bạn có thể thay đổi khi trưởng thành hay không, chúng ta cần quan tâm đến những yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao của bạn.

Có lẽ bạn sẽ nghĩ ngay đến di truyền. Đúng như chưa đủ!

Các nhà khoa học đã xác định mức độ ảnh hưởng của yếu tố di truyền đến chiều cao cơ thể qua việc nghiên cứu chiều cao của các cặp song sinh. Kết quả cho thấy, chiều cao của các cặp song sinh thường có xu hướng cao gần bằng nhau. Điều này có nghĩa là nếu một người anh/em trong một cặp song sinh cao thì người kia cũng có xác suất cao như vậy. (1

Ngoài yếu tố di truyền, chiều cao còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác

Từ đó, các nhà khoa học đưa ra kết luận, sự khác biệt chiều cao của con người do yếu tố di truyền quyết định khoảng 60 – 80%, còn lại 20 – 40% là do các yếu tố môi trường khác như dinh dưỡng. (2, 3)

Tuy nhiên, kết luận này chỉ mang tính chất tương đối, vì điều kiện kinh tế, dinh dưỡng và cả văn hóa ở từng quốc gia, từng châu lục cũng sẽ có tác động nhất định đến sự phát triển chiều cao chung của con người. 

Một nghiên cứu được thực hiện trên 18,6 triệu người đã báo cáo về những thay đổi của chiều cao con người trong thế kỷ qua (từ năm 1896 – 1996), cho thấy ở nhiều quốc gia, chiều cao có sự phát triển nhanh nhờ sự cải thiện chất lượng dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày. (4)

Các quốc gia có sự tăng trưởng chiều cao trung bình nhanh nhất trong 100 năm

Minh chứng cho sự phát triển chiều cao vượt trội đó phải kể đến các nước Châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… trước đây luôn bị đánh giá thấp về ngoại hình thấp lùn nhưng đã có sự bứt phá ngoạn mục về chiều cao trung bình, tăng từ 10 - 20cm trong 100 năm. Trong khi các nước Phương Tây, vốn có sẵn nguồn gen di truyền cao ráo nhưng chiều cao đang có xu hướng chững lại trong những năm gần đây.

Lý giải thêm về nguyên nhân chiều cao ở 3 nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản phát triển mạnh có thể do nền kinh tế của các quốc gia này có sự chuyển mình thần tốc vào nửa sau thế kỷ 20, khiến chất lượng cuộc sống của người dân được nâng cao. Mặt khác không thể không kể đến sự nỗ lực của chính phủ các nước này trong vấn đề phát triển chiều cao và dinh dưỡng cũng như nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe của người dân từ nông thôn đến thành thị khiến cho chiều cao tăng trưởng đồng đều và nhanh chóng.

James Bentham, giảng viên tại Đại học Hoàng gia London trong một nghiên cứu về chiều cao cũng nhận xét rằng chiều cao của con người hiện nay chủ yếu phụ thuộc vào yếu tố dinh dưỡng, điều kiện vệ sinh và sức khỏe. Gen của mỗi cá thể có tác động lớn tới chiều cao của họ. Tuy nhiên, nếu xét về tổng thể dân số thì vai trò của gen bớt quan trọng hơn, chỉ quyết định khoảng 23% chiều cao khi trưởng thành. Hầu hết người dân sẽ có chiều cao tương tự nhau nếu được ở trong cùng điều kiện.

Kết luận: Các nhà khoa học ước tính rằng sự khác biệt về chiều cao do ảnh hưởng của yếu tố di truyền chiếm khoảng 60 – 80%, còn 20 – 40% là do các yếu tố môi trường khác như dinh dưỡng. Tuy nhiên, dựa trên kết quả chiều cao trung bình ở một số quốc gia Châu Á có sự phát triển vượt bậc, có thể thấy được, yếu tố di truyền ngày càng không được đánh giá cao trong tổng thể quá trình tăng trưởng chiều cao ở người, chỉ chiếm khoảng 23%.

Chiều cao có thể tăng nhẹ sau tuổi 18

Xương dài ra nhờ quá trình phân bào ở sụn tăng trưởng, còn gọi là điểm cốt hóa của xương. Với các xương dài, sụn tăng trưởng nằm ở đầu xương, khi trưởng thành sẽ cốt hóa và hòa nhập với thân xương. Các xương ngắn, xương dẹt đều có sụn tăng trưởng là phần bao bọc xung quanh.

Chiều cao vẫn có thể phát triển nếu phần sụn tăng trưởng (tấm tăng trưởng) vẫn còn đang hoạt động hoặc đang mở. Gần cuối tuổi dậy thì, sự thay đổi nội tiết tố làm cho các sụn tăng trưởng cứng lại hoặc có thể đóng lại khiến cho xương không còn phát triển, chấm dứt thời kỳ dài ra của xương. (5

Chiều cao vẫn có thể phát triển sau tuổi 18 nếu sụn tăng trưởng vẫn còn mở 

Sụn tăng trưởng có thể đóng ở khoảng tuổi 16 đối với nữ, và từ tuổi 14 – 19 đối với nam. Tuy nhiên, đối với các nước đang phát triển, vì chất lượng đời sống chưa cao, điều kiện dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe còn thiếu thốn khiến giai đoạn dậy thì đến muộn, kéo dài độ tuổi phát triển xương và chiều cao hơn bình thường, có thể sau năm 22 tuổi mới ngừng hẳn.

Có một điều thú vị là trong một ngày, vào các thời điểm khác nhau, một người trưởng thành sẽ có sự thay đổi nhỏ về chiều cao. Nguyên nhân sự thay đổi này là do các hoạt động hàng ngày tác động đến sụn và chất lỏng trong cột sống gây ra sự nén nhẹ ở các đĩa đệm. Bạn có thể cao hoặc lùn hơn khoảng 1,5cm trong một ngày. (6

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiều cao của các đĩa đệm trong cột sống có thể tiếp tục tăng trong suốt tuổi trưởng thành, nhưng tác động lên chiều cao tổng thể là tối thiểu. (7

Kết luận: Đối với hầu hết mọi người, chiều cao sẽ ngừng tăng trưởng do việc đóng các sụn tăng trưởng trong xương. Tùy theo độ tuổi dậy thì đến sớm hay muộn mà chiều cao có thể phát triển kéo dài từ 18 - 22 tuổi.

Không có bài tập hay kỹ thuật kéo dài nào có thể giúp bạn cao hơn sau tuổi trưởng thành

Phương pháp tăng chiều cao phổ biến là các bài tập hoặc kỹ thuật kéo dài có thể giúp chiều cao phát triển thêm. Nhiều người cho rằng bài tập vận động như treo người, leo trèo, bơi lội, sử dụng bàn đảo ngược (một dụng cụ hỗ trợ người tập xoay người như động tác trồng cây chuối)...  nhằm kéo giãn xương và cột sống, giúp chiều cao tăng lên. 

Các bài tập vận động như bơi lội cũng không thể giúp bạn cải thiện chiều cao sau tuổi 18

Nhận định này đúng nếu bạn vẫn còn đang trong độ tuổi phát triển chiều cao, các động tác kéo giãn xương có thể kích thích và hỗ trợ xương dài hơn. Nhưng đáng tiếc là không có bằng chứng hay nghiên cứu khoa học nào chứng minh rằng tập luyện có thể giúp bạn tăng chiều cao sau tuổi 18. 

Vì chiều cao của bạn có thực sự thay đổi một chút do sự nén và giải nén của các đĩa sụn trong cột sống. Tuy nhiên, đây không phải là sự tăng trưởng thật của xương, vì mọi thứ sẽ nhanh chóng trở về trạng thái ban đầu của nó, tức là chiều cao của bạn vẫn không nhúc nhích. (8

Kết luận: Các bài tập và kỹ thuật kéo dài hứa hẹn giúp tăng chiều cao của bạn khi trưởng thành không được khoa học chứng minh. Chúng chỉ có thể dẫn đến những thay đổi nhỏ tạm thời về chiều cao, nhưng những ảnh hưởng này không thể duy trì.

Tập thể dục (bao gồm cả nâng tạ) không ảnh hưởng chiều cao của bạn

Nhiều người lo lắng rằng tập thể dục, đặc biệt là nâng tạ, có thể gây bất lợi cho chiều cao đối với các đối tượng đang tuổi tăng trưởng chiều cao là trẻ em và thanh thiếu niên. Vì hệ xương non nớt của trẻ sẽ dễ có nguy cơ tổn thương hơn trong quá trình tập luyện với tạ.

Nâng tạ không làm ảnh hưởng đến chiều cao của bạn

Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu cho thấy tập tạ là an toàn và có lợi ở mọi lứa tuổi, miễn là nó được giám sát một cách thích hợp. Hơn nữa, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tập tạ trước tuổi trưởng thành không làm giảm sự tăng trưởng chiều cao ở trẻ. (9

Hầu hết các bác sĩ và chuyên gia về y học thể thao cũng đồng ý rằng không cần phải tránh tập tạ ở trẻ em và thanh thiếu niên. Một nghiên cứu khảo sát 500 chuyên gia y học thể thao về việc “Có nên tránh nâng tạ cho đến khi quá trình phát triển chiều cao kết thúc?”. 85% các chuyên gia cho rằng không cần thiết phải tránh nâng tạ, và chỉ 10% cho rằng tốt nhất không nên tập tạ trong tuổi tăng chiều cao. (10

Ngoài ra, các nghiên cứu khác cho thấy mối quan tâm chính khi tập tạ là những chấn thương do thiếu sự giám sát hoặc sử dụng thiết bị không đúng cách, gây ảnh hưởng đến sụn tăng trưởng cũng như sự phát triển chiều cao sau này. (11

Kết luận: Với sự giám sát và kỹ thuật phù hợp, nâng tạ an toàn cho mọi lứa tuổi. Nó hầu như không làm giảm chiều cao ở tuổi trưởng thành. 

Lối sống lành mạnh trước tuổi 18 giúp bạn đạt chiều cao tiềm năng khi trưởng thành

Mặc dù bạn không thể thay đổi đáng kể chiều cao của mình khi trưởng thành, nhưng có những điều bạn có thể làm để tối đa hóa tiềm năng chiều cao của mình trong những năm thiếu niên. Nhìn chung, hãy chắc chắn rằng bạn đang ăn đủ chất và không bị thiếu vitamin hay khoáng chất.

Một chế độ dinh dưỡng giàu canxi trước tuổi 18 có thể giúp bạn tăng chiều cao

Trong khi nhiều trẻ ăn đủ (hoặc thậm chí ăn quá nhiều), chất lượng các bữa ăn vẫn không đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày. Vì vậy, nhiều trẻ trong xã hội hiện đại đang bị thiếu các chất dinh dưỡng quan trọng, đặc biệt là vitamin D và canxi để phát triển chiều cao. Những chất dinh dưỡng này rất quan trọng đối với sự phát triển của xương và sức khỏe tổng thể. (12, 13

Ăn đủ protein cũng rất cần thiết cho sức khỏe của xương, mặc dù một số người đã đặt câu hỏi rằng liệu hàm lượng protein cao có thể gây hại cho xương hay không. Tuy nhiên, một phân tích lớn gồm 36 nghiên cứu cho thấy lượng protein cao không gây hại cho xương mà còn có lợi cho mật độ xương của cột sống. (14

Một cách để tăng lượng protein là cố gắng tiêu thụ ít nhất 20 gram protein trong mỗi bữa ăn. Nguồn protein tốt bao gồm trứng, thịt gia cầm, thịt nạc và sữa. Đậu nành và các loại đậu khác cũng giàu protein.

Các thói quen sống khác, chẳng hạn như không hút thuốc, không bia rượu... cũng có lợi cho bạn trong quá trình phát triển chiều cao. (15)

Kết luận: Ăn đủ chất và tránh thiếu hụt chất dinh dưỡng trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên có thể giúp tối đa hóa tiềm năng phát triển chiều cao của bạn.

Một số trường hợp tăng chiều cao ở người trưởng thành

Mặc dù hầu hết người trưởng thành đã hoàn thành sự tăng trưởng chiều cao từ giai đoạn 18 đến 20 tuổi, nhưng vẫn có những ngoại lệ so với sự phát triển thông thường.

Đầu tiên, việc đóng các sụn tăng trưởng có thể bị trì hoãn ở một số cá nhân. Nếu các sụn tăng trưởng vẫn mở từ 18 đến 20 tuổi, tuy điều này không phổ biến, chiều cao vẫn có thể tiếp tục tăng.

Chứng bệnh Người khổng lồ (Gigantism) khiến chiều cao tăng trưởng một cách bất thường

Thứ hai, một số người bị chứng “Gigantism”, đây là một tình trạng hiếm gặp gây ra sự tăng trưởng quá mức, do tuyến yên tiết nhiều hormone tăng trưởng (GH) trong thời thơ ấu hoặc thanh thiếu niên. Tuy nhiên, những cá thể này thường chỉ tăng chiều cao cho đến khi các sụn tăng trưởng đóng lại vào khoảng 22 tuổi. (16)

Cuối cùng, tình trạng “hemochromatosis”khiến cơ thể bị rối loạn do cơ thể hấp thụ quá nhiều chất sắt từ chế độ ăn cũng có thể gây ra tăng chiều cao ở một số người.

Kết luận: Một số điều kiện y tế hiếm gặp có thể dẫn đến tăng chiều cao sau 18 tuổi, nhưng điều này thường chỉ xảy ra nếu các sụn tăng trưởng vẫn còn mở.

Bạn có thể làm gì để thay đổi chiều cao của mình?

Nếu bạn là người trưởng thành và không hài lòng với chiều cao của mình, đây là một vài điều bạn có thể thử nghiệm:

• Thực hành tư thế tốt: Tư thế xấu có thể cướp đi của bất cứ ai vài cm chiều cao.

• Thử giày cao gót hoặc giày độn: Chọn giày có gót cao hoặc đặt miếng độn vào giày để tăng thêm vài cm chiều cao.

• Tăng cơ bắp để trông mạnh mẽ hơn: Nếu bạn cảm thấy vóc dáng nhỏ bé, việc nâng tạ để tăng cơ có thể khiến bạn cơ bắp và tự tin hơn.

• Sử dụng sản phẩm hỗ trợ tăng chiều cao:

Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tăng chiều cao có thể giúp cải thiện chiều cao ở người trưởng thành, đặc biệt là sau 18 tuổi. Ở các quốc gia đang phát triển tại Châu Á hay Châu Phi vì điều kiện sống còn hạn chế, chế độ dinh dưỡng hay chăm sóc sức khỏe còn sơ sài dẫn đến độ tuổi dậy thì đến chậm hơn, sụn tăng trưởng có thời gian hoạt động lâu hơn, tạo điều kiện để chiều cao phát triển thêm vài năm, khoảng 22 tuổi thì dừng lại.

Sử dụng sản phẩm hỗ trợ tăng chiều cao giúp cải thiện chiều cao sau tuổi 18

Lúc này việc bổ sung thêm các dưỡng chất giúp tăng chiều cao như canxi nano, collagen tuýp 2... từ các thực phẩm hỗ trợ thật sự là một việc cần thiết, kết hợp đồng bộ với các yếu tố dinh dưỡng đầy đủ, vận động khoa học và lối sống lành mạnh giúp chiều cao có cơ hội tăng trưởng nhẹ trong giai đoạn những năm cuối cùng phát triển chiều cao cơ thể.

Tuy nhiên, giữa rất nhiều các loại sản phẩm giúp tăng chiều cao, bạn nên chọn những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, thành phần thiên nhiên, cùng các chứng nhận quốc tế về chất lượng sản phẩm để đảm bảo an toàn cũng như hiệu quả trong quá trình sử dụng.

• Các phương pháp tăng chiều cao xâm lấn:

Mặc dù các chiến lược đơn giản này có thể giúp ích, một số người sử dụng các biện pháp phức tạp hơn, chẳng hạn như phương pháp kéo dài xương chân. (17)

Kéo dài xương là một phương pháp tăng chiều cao nhiều rủi ro

Tuy nhiên, do chi phí thực hiện đắt đỏ kèm theo nhiều rủi ro, nguy hiểm đối với sức khỏe và tính mạng nên rất ít người đủ can đảm lựa chọn phương pháp kéo dài chân để tăng chiều cao. Ở một số quốc gia, phương pháp này cũng bị cấm.

Những người khác tìm cách tăng chiều cao bằng cách tiêm hormone tăng trưởng (GH). Mặc dù GH có thể cải thiện chiều cao ở trẻ em không phát triển đúng cách, nhưng lợi ích của việc điều trị này ở người lớn là không thể. (18)

Vì vậy, tìm cách chấp nhận chiều cao của bạn được khuyến khích hơn là xem xét các biện pháp can thiệp cực đoan để tăng chiều cao.

Kết luận: Có một số kỹ thuật đơn giản giúp bạn trông cao hơn hoặc bạn có thể cảm thấy thoải mái và tự tin hơn với chiều cao hiện tại của mình. Một số ít người dùng đến các thủ tục y tế xâm lấn nguy hiểm đến sức khỏe.

Tạm kết

Chiều cao được quyết định bởi yếu tố di truyền 23%, còn lại phụ thuộc vào các yếu tố khác như dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường sống. Sau 18 tuổi, chiều cao vẫn còn khả năng phát triển nhưng không nhiều, nếu như sụn tăng trưởng vẫn mở, đặc biệt là ở các quốc gia Châu Á, độ tuổi phát triển chiều cao thường kéo dài hơn.

Nếu bạn không hài lòng với chiều cao của bản thân, bạn có thể muốn xem xét một số bí quyết đơn giản để cảm thấy tự tin nhất với ngoại hình và chiều cao của mình. Chẳng hạn như một tư thế tốt, mang giày độn, giày cao gót hoặc nâng tạ để tăng cơ.

Cuối cùng, nếu bạn không thể thay đổi chiều cao của mình, hãy tìm cách “tận dụng” nó một cách tốt nhất.

Phạm Trang